Pielęgnacja skóry głowy na prawdę bardzo często skupia się na doborze szamponu, odżywki i sposobie układania fryzury, jednak nie wszystkie zmiany dotyczące włosów wynikają z codziennych nawyków. W pewnych przypadkach mimo niezmienionej rutyny włosy tracą objętość, nie najłatwiej je ułożyć, a skóra staje się bardziej widoczna przy przedziałku. Wypadanie włosów może być powiązane z naturalnym cyklem ich wzrostu, ale jego nasilenie bywa też reakcją na zmiany zachodzące w organizmie.

Znaczenie mają w głównej mierze zaburzenia hormonalne, choroby przewlekłe, niedostateczna podaż składników odżywczych oraz niektóre przyjmowane leki. Niezwykle ważny jest także czas pojawienia się objawów. Jeśli przerzedzenie staje się zauważalne kilka tygodni po infekcji, operacji albo okresie znacznego obciążenia organizmu, możliwe jest, że oba zdarzenia są ze sobą związane. Nie za każdym razem jednak udaje się ustalić przyczynę na podstawie samej kolejności wydarzeń. Warto zwrócić uwagę też na to, czy zmienia się gęstość włosów, ich grubość, czy może głównie długość wynikająca z łamania. Te szczegóły pomagają odróżnić problemy dotyczące wzrostu włosa od uszkodzeń powstających w trakcie pielęgnacji.

Sposób, w jaki rozwija się łysienie, może dostarczać poważnych informacji o jego możliwym podłożu. U części osób zmiany postępują powoli i przez długi czas ograniczają się do okolicy skroni, czoła lub czubka głowy. W innych przypadkach przerzedzenie obejmuje większą powierzchnię skóry albo pojawia się w postaci wyraźnych ognisk. Znaczenie ma również wiek, historia rodzinna oraz obecność dodatkowych objawów. Swędzenie, zaczerwienienie, łuszczenie czy bolesność skóry nie powinny być w sposób automatyczny uznawane za zwykły skutek przesuszenia. Mogą wskazywać na problem wymagający odrębnej oceny. Podczas obserwacji warto sprawdzić, czy włosy wypadają na całej długości, czy również widać liczne krótkie, nierówne pasma. Łodyga włosa może ulegać uszkodzeniu pod wpływem rozjaśniania, częstego prostowania, tarcia ręcznikiem albo ciasnych upięć. W takiej okoliczności fryzura wygląda na rzadszą, choćby mechanizm kłopotu odbiega od utraty włosów z mieszków. Samodzielne oględziny nie pozwalają w każdej sytuacji rozstrzygnąć tej kwestii, w szczególności gdy kilka czynników występuje jednocześnie. Zmiany mogą również rozwijać się stopniowo, dlatego ranking wyglądu fryzury z wcześniejszym okresem bywa bardziej miarodajne niż ocena dokonana jednego dnia.

W diagnostyce problemów z włosami uwzględnia się nie tylko i wyłącznie wygląd skóry głowy, lecz także ogólny stan zdrowia i przebieg dolegliwości. Trycholog może przeprowadzić wywiad, obejrzeć skórę oraz wycenić włosy w powiększeniu, w głównej mierze za pomocą trychoskopii. Badanie umożliwia dostrzec różnice w grubości pasm, stan ujść mieszków a także niektóre zmiany skórne. Nie daje jednakże odpowiedzi na wszystkie pytania i nie zastępuje konsultacji lekarskiej, gdy podejrzewana jest choroba wymagająca leczenia. Warto przed wizytą przypomnieć sobie, kiedy problem został zauważony, czy występowały w ostatnim czasie zmiany masy ciała, infekcje albo nowe leki, oraz czy podobne dolegliwości pojawiały się u krewnych. Takie informacje ułatwiają ustalenie dalszego kierunku diagnostyki. Lekarz może zalecić badania krwi, ocenę wybranych hormonów albo sprawdzenie poziomu określonych składników odżywczych, jeżeli już przemawiają za tym objawy i wywiad. Nie każda osoba potrzebuje tych samych badań, dlatego ich zakres ustala się osobiście. Nagłe pojawienie się ognisk bez włosów, szybkie pogarszanie się gęstości fryzury lub zmiany skórne połączone z bólem wymagają szybkiej oceny medycznej. Odkładanie diagnostyki może utrudniać uwarunkowanie, jak zmienia się problem i jakie czynniki mają znaczenie.

Codzienne nawyki mogą wpływać na kondycję włosów, niemniej jednak ich znaczenie zależy od rodzaju dolegliwości. Przy częstym stosowaniu farb i preparatów rozjaśniających warto obserwować, czy pasma nie stają się szorstkie, kruche i podatne na rozdwajanie. Spore znaczenie ma również sposób czesania, w szczególności gdy włosy są mokre i łatwo się rozciągają. Osoby noszące ciasne kucyki lub warkocze powinny zwracać uwagę na napięcie odczuwane przy linii włosów, ponieważ długotrwałe ciągnięcie może prowadzić do ich stopniowej utraty w określonych miejscach. Innego podejścia wymaga tracenie włosów związane z dietą lub zaburzeniami pracy organizmu. Długotrwałe ograniczanie kalorii, niedostateczna ilość białka i niektóre niedobory mogą zaburzać prawidłowy cykl wzrostu. Nie oznacza to jednakże, że samodzielne przyjmowanie witamin i minerałów rozwiąże problem. Suplementację należy rozpatrywać w porównaniu do rzeczywistych potrzeb, ponieważ nadmiar niektórych substancji również może negatywnie wpływać na zdrowie. Warto prowadzić łatwe zapiski dotyczące przeróbek w gęstości fryzury, używanych zabiegów i okresów nasilonego wypadania. Zdjęcia realizowane co pewien czas w podobnym świetle ułatwiają porównanie poszczególnych etapów. Taka dokumentacja nie określa przyczyny utraty włosów, ale pozwala dokładniej opisać przebieg zmian i odróżnić krótkotrwałe nasilenie od problemu utrzymującego się przez dłuższy czas.

Warto sprawdzić: wypadanie włosów.